Su Sondajı
Su sondaj çalışmalarımızı sahanın jeolojik özelliklerini dikkate alarak iki tür olarak gerçekleştirmekteyiz.
Gevşek Zeminlerde Rotary (Çamurlu) Sondaj
Gevşek ve zeminler olarak adlandırılan kil, kum, çakıl tipi malzemeler sondaj sırasında dökülme ve
çökme yapabildiklerinden dolayı bu tip malzemelerden oluşan zeminlerde rotary-çamurlu sondaj
yöntemi uygulanmaktadır.
Bozuk formasyonlarda su sirkülasyonunun (dolaşım) sakıncalarını ortadan kaldırmak üzere sirkülasyon
maddesine sudan fazla bir yoğunluk ve viskozite ve ayrıca jel kuvveti sağlamak üzere çeşitli katkı
maddesi ilavesi ile meydana getirilen çamura "sondaj çamuru" denir.Bu katkı maddelerinin suda uzunca
bir süre süspansiyon halinde kalabilmeleri gereklidir.Bunu sağlamak üzere, kil ve bentonit cinsinden
maddeler kullanılmaktadır.Yoğunluğu ve viskoziteyi etkilemek üzere diğer bazı maddeler de
katılabilmektedir.
Kesici ve öğütücü bir matkabı döndürmek suretiyle zemin içinde kırılan parçalar sondaj çamuru
vasıtası ile dışarı atılarak meydana gelen boşluk içersinde ilerlenilerek zemin delinir. Makinanın pompası
vasıtası ile havuzdan emilen su veya sondaj çamuru ,motordan aldığı dönme hareketini matkaba ileten
ve delme takımı (sondaj takımı) adı verilen, boruların içinden geçerek delme takımı ile kuyu cidarı
arasındaki boşluktan yükselip zemine çıkar.
Sert ve Kaya Zeminlerde Havalı Sondaj
Sert ve kaya formasyonlarda fazlaca yarık ve çatlak bulunan hallerde sondaj dolaşım çamuru bu
çatlaklardan kaçar ve normal dolaşım sağlanmaz.Bu gibi hallerde çamurlu sondaj ekonomik
olmayacağından basınçlı havalı sondaj kullanılır.
Havalı sondajlarda delinecek formasyon yıkılmaya müsait olmayacak,formasyon kil gibi yapışkan
maddeler içermeyecek ve formasyon içerisindeki nem veya su miktarı kesintilerin dışarı atılmasına
engel olmayacaktır.
Havalı sondajlarda sondaj sıvısı yerine basınçlı hava kullanılır.Çamur ve hava kullanabilecek şekilde
dizayn edilen havalı su sondaj makinaları, rutubetsiz, kuru veya sirkülasyon temin edilemeyecek kadar
çatlaklı kalker formasyonları için kullanışlıdır.Yani temizleme işleminin hava ile yapıldığı bir döner sondaj
yöntemidir.Havalı sondaj yönteminde çamur pompasının yerine kompresör görev üstlenmiştir.

